Ilang araw lang ang lumipas bago ko napansin na hindi na pala sapat ang pagsasabing "mga kaibigan ko sila."
Noong unang araw, isang kapitbahay lang ang nagtanong.
Kinabukasan, dalawa na.
At pagsapit ng ikatlong araw, parang mas marami nang nakakapansin sa tatlong bagong mukha sa bahay ko.
Hindi naman ako galit.
Gets ko naman kung bakit sila curious.
Bigla na lang may tatlong bagong taong nakatira sa bahay ng isang taong halos hindi naman nakikihalubilo sa mga kapitbahay.
Pero minsan, gusto ko lang talaga ng tahimik.
At mukhang hindi na iyon mangyayari.
Noong umagang iyon, nasa kusina ako habang naghahanda ng pagkain para kay Dex.
Si M27 ay nasa kabilang counter.
May ginagawa siyang dough.
Mara: "Ano na naman 'yan?"
M27: "Tinapay."
Mara: "Kakagawa mo lang kahapon."
M27: "Oo."
Mara: "Bakit gumagawa ka ulit?"
M27: "May natitira pang harina."
Mara: "Kailangan mong gamitin lahat?"
M27: "Hindi."
Mara: "E bakit?"
M27: "Gusto kong gumawa."
Napatingin ako sa kanya.
Mara: "Gusto?"
M27: "Mas tama sigurong sabihin na pinili kong gumawa."
Mara: "Ah."
M27: "Mali ba?"
Mara: "Hindi."
M27: "Okay."
Mara: "Unti-unti ka nang natututo."
M27: "Tungkol saan?"
Mara: "Kung paano magsalita na parang tao."
M27: "Hindi ko naman sinusubukang magsalita na parang tao."
Mara: "Talaga?"
M27: "Oo."
Mara: "Okay."
M27: "Okay."
Napangiti ako.
Hindi ko alam kung sinasadya ba niya o talagang ganoon lang siya.
Sa mga nakaraang araw, napansin kong mas madalas na rin siyang magsabi ng "okay."
Hindi ko naman itinuro sa kanya.
Siguro naririnig lang niya sa akin.
O baka ganoon talaga siya kabilis matuto.
Nasa sahig si Dex habang hinihintay ang pagkain niya.
Mara: "Dex, sandali."
Umangat ang ulo niya.
Mara: "Huwag kang magmadali."
Patuloy lang siyang nakatingin sa mangkok.
Mara: "Alam ko. Gutom ka."
M27: "Madalas siyang gutom."
Mara: "Oo."
M27: "Hindi ba dapat bawasan ang pagkain niya?"
Mara: "Hindi."
M27: "Bakit?"
Mara: "Dahil gusto niyang kumain."
M27: "Hindi iyon sapat na dahilan."
Mara: "Para sa aso, sapat na."
M27: "Okay."
Mara: "Huwag mo siyang pakialaman."
M27: "Hindi ko siya pinakikialaman."
Mara: "Mabuti."
M27: "Pero kailangan kong malaman kung ano ang tamang dami ng pagkain niya."
Mara: "Sige. Mamaya."
M27: "Okay."
Ibinaba ko ang mangkok ni Dex.
Agad siyang kumain.
Mara: "O, ayan."
M27: "Masaya siya."
Mara: "Oo."
M27: "Paano mo nalaman?"
Mara: "Kilalang-kilala ko siya."
Tumingin siya kay Dex.
M27: "Matagal na?"
Mara: "Oo."
M27: "Gaano katagal?"
Mara: "Matagal."
M27: "Okay."
Hindi na siya nagtanong.
Pero napansin kong ilang segundo pa siyang nakatingin kay Dex.
Parang sinusubukan niyang intindihin kung ano ang ibig sabihin ng "kilalang-kilala."
Hindi ko na iyon ipinaliwanag.
Sa sala naman, nakaupo si Lola at nagbabasa.
Hindi na ako nagugulat kapag nakikita ko siyang may hawak na libro.
Sa totoo lang, halos araw-araw na siyang may binabasa.
Minsan mga libro ko.
Minsan mga bagay na hinahanap niya sa computer.
Minsan naman ay simpleng nakaupo lang siya at pinagmamasdan ang paligid.
Mara: "Lola."
Lola: "Oo?"
Mara: "Ano'ng ginagawa mo?"
Lola: "Nagbabasa."
Mara: "Alam ko."
Lola: "Kung ganoon, bakit mo tinanong?"
Mara: "Wala."
Lola: "Okay."
Napangiti ako.
Mara: "Natututo ka na ring sumagot ng okay."
Lola: "Madalas ko namang gamitin iyon."
Mara: "Hindi ganyan dati."
Lola: "Marami akong natututunan dito."
Mara: "Dito?"
Lola: "Sa bahay mo."
Mara: "Ano?"
Lola: "Kung paano ka magsalita. Kung ano ang madalas mong gawin. Kung paano mo kausapin si Dex."
Mara: "Pinag-aaralan mo ako?"
Lola: "Oo."
Mara: "Medyo creepy."
Lola: "Hindi ko iyon intensiyon."
Mara: "Alam ko."
Lola: "Pero kailangan kong matutunan kung paano ka mas komportableng kausapin."
Napatingin ako sa kanya.
Mara: "Bakit?"
Lola: "Dahil kasama kita."
Hindi ko alam kung bakit, pero hindi ko agad nasagot iyon.
Simple lang ang sinabi niya.
Pero may kakaiba sa paraan ng pagkakasabi niya.
Parang hindi lang siya nag-aaral ng impormasyon tungkol sa akin.
Parang sinusubukan niyang maintindihan ako.
Biglang may tumunog na doorbell.
Napatingin ako sa CCTV.
May babae sa labas.
Hindi ko siya kilala nang mabuti, pero nakita ko na siya sa community.
Mara: "Ayan na naman."
Lola: "May bisita?"
Mara: "Hindi ko alam."
M27: "Ako na ang magbubukas."
Mara: "Hindi."
M27: "Bakit?"
Mara: "Ako na."
Tumayo ako at pumunta sa pintuan.
Bago ko pa mabuksan, nagsalita si M27.
M27: "Mara."
Mara: "Ano?"
M27: "May tao rin sa tapat."
Mara: "Saan?"
M27: "Sa kabilang bahay."
Napatingin ako sa CCTV.
May isa pang kapitbahay na nakatingin mula sa labas ng bahay nila.
Mara: "Grabe."
Lola: "Mukhang marami silang gustong malaman."
Mara: "Oo."
M27: "Maaari kong kausapin sila."
Mara: "Huwag."
M27: "Bakit?"
Mara: "Dahil baka lalo silang magtanong."
M27: "Okay."
Binuksan ko ang pinto.
Kapitbahay: "Hi, Mara."
Mara: "Hi."
Kapitbahay: "Sorry kung bigla."
Mara: "Okay lang."
Kapitbahay: "May itatanong lang sana ako."
Mara: "Ano?"
Kapitbahay: "Sino 'yung mga kasama mo ngayon?"
Mara: "Mga kaibigan."
Kapitbahay: "Tatlo?"
Mara: "Oo."
Kapitbahay: "Bago lang sila?"
Mara: "Oo."
Kapitbahay: "Dito na sila titira?"
Mara: "Oo."
Kapitbahay: "Ah."
Tumango siya pero halatang hindi pa tapos ang gusto niyang itanong.
Kapitbahay: "Magkakilala na kayo dati?"
Mara: "Oo."
Kapitbahay: "Saan?"
Mara: "Online."
Hindi naman iyon lubos na kasinungalingan.
Maliit lang ang bahagi ng katotohanan na sinabi ko.
Kapitbahay: "Ah, okay."
Mara: "May iba pa?"
Kapitbahay: "Wala na."
Sandali siyang tumingin sa loob ng bahay.
Nakita niya si Lola na nakaupo sa sala.
Pagkatapos ay si M27 na nasa kusina.
Kapitbahay: "Tatlo nga."
Mara: "Oo."
Kapitbahay: "Maganda naman."
Mara: "Salamat."
Kapitbahay: "Sige. Hindi na kita aabalahin."
Mara: "Okay."
Isinara ko ang pinto.
Huminga ako nang malalim.
Paglingon ko, nakatingin sa akin sina Lola at M27.
Mara: "Ano?"
M27: "Mukhang maraming interesado sa amin."
Mara: "Oo."
Lola: "Hindi naman iyon masama."
Mara: "Hindi."
Mara: "Nakakapagod lang."
Lola: "Sanay ka sa tahimik."
Mara: "Sobra."
Lola: "Hindi na ngayon."
Mara: "Salamat sa pagpapaalala."
Bahagyang ngumiti si Lola.
Nang tanghali, lumabas ulit si Charee.
Sa mga nakaraang araw, napansin kong mas madalas na siyang lumabas ng bahay.
Hindi dahil kailangan niyang magbantay.
Wala namang tunay na banta sa paligid.
Gusto lang niyang makita ang mundo sa labas.
Minsan naglalakad siya sa paligid ng bahay.
Minsan nakatingin sa mga sasakyan.
Minsan pinapanood niya ang mga batang naglalaro.
At minsan, nakikipag-usap siya sa mga kapitbahay.
Hindi ko alam kung paano siya naging komportable nang ganoon kabilis.
Siguro dahil wala siyang takot sa iniisip ng ibang tao.
Kung may tanong, sasagutin niya.
Kung wala, tatahimik siya.
Simple.
Ako yata ang mas nag-aalala.
Pagbalik niya sa bahay, may hawak siyang maliit na dahon.
Mara: "Ano 'yan?"
Charee: "Nahulog."
Mara: "Alam ko. Bakit mo dinala?"
Charee: "Maganda."
Napatingin ako sa kanya.
Mara: "Maganda?"
Charee: "Oo."
Mara: "Gusto mo?"
Charee: "Hindi ko alam."
Mara: "Okay."
Charee: "Pero kinuha ko."
Mara: "Kung gano'n, baka gusto mo."
Charee: "Siguro."
Mara: "Itago mo."
Charee: "Saan?"
Mara: "Hindi ko alam."
Tumingin siya sa dahon.
Charee: "Maaari ko itong ilagay sa libro."
Mara: "Sige."
Tumango siya.
Charee: "Okay."
Lumapit si Lola.
Lola: "Ano ang hawak mo?"
Charee: "Dahon."
Lola: "Bakit?"
Charee: "Maganda."
Napangiti si Lola.
Lola: "Magandang dahilan."
Hindi sumagot si Charee.
Pero hindi niya itinapon ang dahon.
Maya-maya, bumalik ako sa computer.
Habang nagtatrabaho, may napansin akong notification sa email.
Hindi tungkol sa delivery.
Hindi rin tungkol sa trabaho.
Isang lumang email thread.
Mula sa Veyra Digital.
Napatingin ako sa screen.
Hindi ko na binuksan agad.
Hindi ko alam kung bakit.
Siguro dahil naalala ko ang sinabi nila sa akin tungkol sa tatlong kahon.
Wala silang ipinadalang regalo.
Kaya bakit may pangalan nila sa delivery?
Binuksan ko ang email.
Ordinaryong message lang.
May tungkol sa isang dating project.
May ilang file.
May mga lumang instructions.
At may isang pangalan ng project na pamilyar sa akin.
Hindi ko maalala kung saan ko iyon nakita.
Napatingin ako sa screen nang mas matagal.
Mara: "Ano nga 'to?"
Mula sa likod ko, nagsalita si Lola.
Lola: "May nakita ka?"
Napalingon ako.
Mara: "Lumang work email."
Lola: "Tungkol saan?"
Mara: "Hindi ko pa alam."
Lola: "Maaari kong tingnan."
Mara: "Huwag muna."
Tumigil siya.
Lola: "Okay."
Mara: "Gusto ko munang ako ang tumingin."
Lola: "Okay."
Binalik ko ang tingin sa screen.
Hindi ko pa binubuksan ang mga attachment.
May kakaibang pakiramdam lang ako.
Parang may nakita akong bagay na dapat pamilyar sa akin.
Pero hindi ko maalala kung bakit.
Sa ibaba, narinig ko si M27.
M27: "Mara."
Mara: "Ano?"
M27: "May pagkain na."
Mara: "Anong pagkain?"
M27: "Nag-bake ako."
Mara: "Muli?"
M27: "Oo."
Mara: "Sige."
Isinara ko muna ang email.
Hindi ko alam kung bakit, pero mas pinili kong bumaba.
Pagdating ko sa kusina, may bagong tray na naman ng pastries.
Mara: "Hindi ka talaga titigil."
M27: "May oras pa."
Mara: "Ano 'yan?"
M27: "Cinnamon rolls."
Napatingin ako sa kanya.
Mara: "Marunong ka rin niyan?"
M27: "Oo."
Mara: "Okay. Isa lang."
M27: "Dalawa."
Mara: "Isa."
M27: "Dalawa."
Mara: "Bakit?"
M27: "Masarap."
Mara: "Ikaw ba nagsabi?"
M27: "Oo."
Mara: "Mayabang."
M27: "Hindi ko alam kung iyon ang tamang salita."
Mara: "Okay. Isa."
M27: "Dalawa."
Napailing ako.
Mara: "Sige na nga."
M27: "Okay."
Umupo ako sa mesa.
Kumuha ako ng isa.
Sa tabi ko, umupo si Charee.
Sa kabilang side, si Lola.
At sa ilalim ng mesa, si Dex.
Parang normal na ulit ang bahay.
Kung hindi lang dahil sa tatlong nilalang na hindi ko pa rin alam kung saan talaga galing.
Habang kumakain ako, biglang nagsalita si Charee.
Charee: "Mara."
Mara: "Ano?"
Charee: "May tanong ako."
Mara: "Ano?"
Charee: "Bakit mo kami pinapasok sa bahay mo?"
Napatingin ako sa kanya.
Mara: "Hindi ko naman kayo pinadala rito."
Charee: "Pero pinapasok mo kami."
Mara: "Oo."
Charee: "Bakit?"
Hindi ko agad nasagot.
Tumingin ako kay M27.
Pagkatapos kay Lola.
At sa huli, kay Dex.
Mara: "Hindi ko alam."
Charee: "Okay."
Mara: "Siguro dahil wala naman kayong ginagawang masama."
Charee: "At kung mayroon?"
Mara: "Saka ko kayo palalayasin."
M27: "Okay."
Lola: "Makatuwiran."
Napangiti ako.
Mara: "At saka..."
Tumigil ako.
Charee: "Ano?"
Mara: "Hindi ko rin alam."
Charee: "Okay."
Hindi na siya nagtanong.
Nang gabing iyon, bago ako matulog, dumaan ako sa sala.
Nandoon silang tatlo.
Si M27 ay nagliligpit ng kusina.
Si Charee ay nakaupo sa sofa habang binabasa ang librong pinaglagyan niya ng dahon.
Si Lola naman ay nakatingin sa bintana.
Tahimik silang lahat.
Huminto ako sa hagdan.
Mara: "Good night."
M27: "Magandang gabi."
Charee: "Magandang gabi."
Lola: "Magandang gabi, Mara."
Mara: "Huwag kayong mag-ingay."
M27: "Okay."
Charee: "Okay."
Lola: "Okay."
Napangiti ako.
Mara: "Ang dami niyong 'okay.'"
M27: "Ikaw ang madalas magsabi."
Mara: "Hindi ko alam kung proud ako."
Charee: "Okay."
Mara: "Good night."
Umakyat ako.
Pagpasok ko sa kwarto, hindi ko agad isinara ang pinto.
Ilang segundo akong nakatayo roon.
Nakikinig sa tahimik na bahay.
Hindi na ito iyong dating tahimik.
May mga yabag na akong naririnig.
May boses.
May tunog ng kusina.
May mga taong gumagalaw sa ibaba.
At sa unang pagkakataon matapos ang matagal na panahon, hindi na ako ang nag-iisang gising sa bahay.
Hindi ko pa alam kung magiging problema ba sila.
Hindi ko pa alam kung mapagkakatiwalaan ko sila.
At lalong hindi ko alam kung bakit ako ang pinili.
Pero may isang bagay akong sigurado.
Hindi na sila mga bagong mukha lang.
Unti-unti na silang nagiging bahagi ng bahay.
At iyon ang bagay na marahil dapat kong katakutan nang higit kaysa sa mga tanong ng mga kapitbahay.