Nagising ako kinabukasan sa tunog ng mga pinggan.
Hindi iyon ang tunog na karaniwan kong naririnig sa umaga.
Sanay ako sa tahimik na bahay. Sa tunog ng air conditioner, sa ingay ng computer kapag binubuksan ko, sa mga yapak ni Dex kapag gusto niyang lumabas ng kwarto.
Pero ngayon, may nag-aayos ng mga gamit sa kusina.
Binuksan ko ang mga mata ko at ilang segundo akong nakahiga habang nakatingin sa kisame.
Naalala ko ang nangyari kagabi.
Tatlong kahon.
Tatlong robot.
M27.
Charee.
Lola.
At isang delivery na ayon sa kumpanya ko ay hindi naman nila ipinadala.
Napabuntong-hininga ako.
Mara: “Okay. Totoo pala.”
Sa tabi ko, gumalaw si Dex.
Binuksan niya ang isang mata.
Mara: “Ikaw, alam mong nandito sila, 'di ba?”
Hindi siya sumagot.
Siyempre.
Bumangon ako at inayos ang buhok ko bago lumabas ng kwarto.
Pagbukas ko ng pinto, narinig ko na naman ang mga pinggan.
Sumunod sa akin si Dex.
Pagdating namin sa hagdan, naamoy ko ang pagkain.
Huminto ako.
Mara: “Okay…”
Hindi ko alam kung bakit, pero bigla akong nagutom.
Pagbaba ko, nakita ko si M27 sa kusina.
Nakatayo siya sa harap ng counter.
Mukha siyang normal na lalaki na maagang gumising para maghanda ng almusal.
Kung hindi ko nakita ang loob ng kahon kagabi, hindi ko maiisip na robot siya.
May suot siyang simpleng damit na nakita kong kasama sa kahon niya. Maayos ang pagkakasuot at parang wala siyang kailangang ayusin.
Nasa mesa ang ilang pagkain.
May itlog.
May tinapay.
May prutas.
At may isang plato na may ilang piraso ng pastry.
Mara: “Good morning.”
Lumingon siya.
M27: “Magandang umaga.”
Mara: “Ikaw 'yung gumagawa ng ingay?”
M27: “Oo.”
Mara: “Anong oras ka nagising?”
M27: “Hindi ako natutulog tulad ng tao.”
Mara: “Ah.”
M27: “Pero nagkaroon ako ng resting period kagabi.”
Mara: “Okay.”
Lumapit ako sa mesa.
Tiningnan ko ang pagkain.
Mara: “Ikaw gumawa nito?”
M27: “Oo.”
Mara: “Lahat?”
M27: “Oo.”
Mara: “Kailan?”
M27: “Nagsimula akong maghanda kaninang madaling-araw.”
Napatingin ako sa kanya.
Mara: “Hindi mo naman kailangang gawin lahat agad.”
M27: “Hindi naman mahirap para sa akin.”
Mara: “Okay.”
Umupo ako.
Kumuha ako ng isang piraso ng tinapay.
Tiningnan ko muna.
Maayos.
Masyadong maayos.
Kinagat ko.
Napatingin ako ulit sa kanya.
Mara: “Masarap.”
M27: “Mabuti.”
Mara: “May ginawa ka ring pastry?”
M27: “Oo.”
Mara: “Ano 'yan?”
M27: “Croissant.”
Kumuha ako ng isa.
Mara: “Ikaw talaga gumawa?”
M27: “Oo.”
Mara: “Hindi galing sa bakery?”
M27: “Hindi.”
Kinagat ko.
Napahinto ako.
Mara: “Wow.”
M27: “Hindi ba maganda ang resulta?”
Mara: “Hindi. Maganda.”
M27: “Okay.”
Mara: “Magaling ka.”
M27: “Salamat.”
Mara: “Parang nakakainis.”
M27: “Bakit?”
Mara: “Kasi ang galing mo.”
M27: “Hindi ko alam kung bakit iyon nakakainis.”
Napangiti ako.
Mara: “Wala. Joke lang.”
M27: “Okay.”
Tumingin ako sa kusina.
Mara: “Anong gamit ang kailangan mo para makagawa nito?”
M27: “Karamihan ay mayroon ka na.”
Mara: “Talaga?”
M27: “Oo. May stand mixer ka, oven, baking trays, weighing scale at iba pang pangunahing kagamitan.”
Mara: “Napansin mo agad?”
M27: “Oo.”
Mara: “Ang creepy naman.”
M27: “Hindi ko intensiyong maging creepy.”
Napatawa ako.
Mara: “Alam ko.”
M27: “Okay.”
Kumuha ulit ako ng croissant.
Hindi ko alam kung gaano katagal akong nakaupo roon.
Pero unang beses kong naisip na baka hindi naman ganoon kasama ang pagkakaroon ng robot sa bahay.
May narinig akong yabag sa hagdan.
Pagtingin ko, si Lola.
Maayos ang pagkakagawa sa kanya na parang isang tunay na matandang babae.
Hindi siya mukhang robot sa unang tingin.
May silver na buhok, mahinahong mukha at natural ang kilos.
Pagdating niya sa kusina, tumingin muna siya sa akin.
Lola: “Kumain ka na ba?”
Mara: “Oo.”
Lola: “Mabuti.”
Umupo siya sa kabilang bahagi ng mesa.
Tumingin siya sa croissant.
Lola: “Masarap?”
Mara: “Oo.”
Lola: “Mukhang nagustuhan mo.”
Mara: “Oo.”
Tumingin si Lola kay M27.
Lola: “Maganda ang ginawa mo.”
M27: “Salamat.”
Mara: “Lola.”
Lola: “Oo?”
Mara: “Robot ka, pero hindi mo kailangang maging parang lola talaga.”
Sandali siyang natahimik.
Lola: “Hindi ko alam kung ano ang ibig mong sabihin.”
Mara: “Wala. Nagbibiro lang ako.”
Lola: “Okay.”
Napangiti ako.
Mara: “Pero bagay sa'yo.”
Lola: “Ang alin?”
Mara: “Iyong Lola.”
Ngumiti siya.
Lola: “Kung ganoon, ayos lang sa akin.”
Mara: “Okay.”
Sa ilalim ng mesa, gumalaw si Dex.
Tumingin siya kay M27.
M27: “Mukhang gusto niya rin ng pagkain.”
Mara: “Oo.”
M27: “Maaari akong maghanda.”
Mara: “Huwag. Ako na.”
Tumayo ako.
M27: “Okay.”
Kumuha ako ng pagkain ni Dex at inilagay sa maliit niyang mangkok.
Paglapag ko nito sa sahig, agad siyang lumapit.
Mara: “O, sa wakas.”
Umupo ako sa tabi niya habang kumakain siya.
Mara: “Masarap?”
Hindi siya tumingin sa akin.
Patuloy lang siyang kumain.
Mara: “Okay. Gets ko.”
Mula sa kusina, nagsalita si M27.
M27: “Hindi siya sasagot.”
Mara: “Alam ko.”
M27: “Bakit mo pa rin siya tinatanong?”
Mara: “Dahil gusto ko.”
M27: “Okay.”
Mara: “At huwag mo akong husgahan.”
M27: “Hindi kita hinuhusgahan.”
Mara: “Good.”
M27: “Okay.”
Napangiti ako.
Sa unang umaga pa lang, parang may bagong routine na agad ang bahay.
Pagkatapos kumain, bumalik ako sa computer.
Kailangan kong magtrabaho.
Hindi dahil wala akong pakialam sa nangyayari.
Kundi dahil hindi naman puwedeng tumigil ang buhay ko dahil lang may tatlong robot na biglang dumating.
Umupo ako sa harap ng computer at binuksan ang mga kailangan kong gawin.
Makalipas ang ilang minuto, may kumatok sa bukas na pinto.
M27: “Mara.”
Mara: “Ano?”
M27: “May kailangan ka ba?”
Mara: “Wala.”
M27: “Okay.”
Mara: “Bakit?”
M27: “Tinitingnan ko lang kung may kailangan kang tulong.”
Mara: “Okay lang ako.”
M27: “Okay.”
Umalis siya.
Ilang minuto ulit ang lumipas.
M27: “Mara.”
Mara: “Ano?”
M27: “May sapat ka bang tubig?”
Napatingin ako sa baso ko.
Mara: “Meron.”
M27: “Okay.”
Umalis ulit siya.
Napailing ako.
Mara: “Ang kulit.”
Pero hindi naman talaga ako naiinis.
Sa totoo lang, kakaiba lang.
Sanay akong mag-isa.
Kapag may kailangan ako, ako ang gumagawa.
Kapag gutom ako, ako ang kukuha ng pagkain.
Kapag may problema, ako ang nag-iisip ng solusyon.
Ngayon, may taong nagtatanong kung kailangan ko ng tubig.
Kahit hindi naman talaga siya tao.
Bandang alas-diyes, bumaba ulit ako.
Nasa sala si Charee.
Nakaupo siya sa sofa at nakatingin sa labas ng bintana.
Mara: “Hindi ka pa lumalabas?”
Charee: “Hindi.”
Mara: “Gusto mo?”
Charee: “Hindi ko alam.”
Mara: “Ano'ng tinitingnan mo?”
Charee: “Ang mga tao sa labas.”
Lumapit ako sa bintana.
May ilang kapitbahay na naglalakad.
May isang babae na may dalang grocery.
May batang nagbibisikleta.
Normal lang ang lahat.
Mara: “Curious ka?”
Charee: “Oo.”
Mara: “Gusto mong lumabas?”
Charee: “Pwede ba?”
Mara: “Pwede naman.”
Tumayo siya.
Mara: “Pero may ilang bagay kang kailangang tandaan.”
Charee: “Ano?”
Mara: “Huwag kang mananakot ng tao.”
Charee: “Hindi ko naman sila tatakutin.”
Mara: “At huwag mong ilabas ang mga patalim mo.”
Charee: “Hindi ko naman ginagawa iyon nang walang dahilan.”
Mara: “Mabuti.”
Charee: “Ano pa?”
Mara: “Huwag mong sabihin na robot ka.”
Charee: “Bakit?”
Mara: “Dahil hindi ko pa alam kung ano ang dapat nating sabihin sa mga tao.”
Charee: “Okay.”
Mara: “At huwag kang lalayo.”
Charee: “Okay.”
Mara: “Tara.”
Lumabas kami.
Pagbukas ko ng gate, naramdaman kong parang mas maliwanag ang paligid kaysa dati.
Hindi naman talaga nagbago.
Ako lang ang may kasamang bagong tao.
O bagong robot.
Hindi ko alam kung ano ang tamang tawag sa kanila kapag nasa labas na kami.
Naglakad si Charee nang dahan-dahan.
Tinitingnan niya ang mga bahay.
Ang mga puno.
Ang mga sasakyan.
Ang mga taong dumadaan.
Mara: “Ano?”
Charee: “Maraming tao.”
Mara: “Oo.”
Charee: “Tahimik sila.”
Mara: “Usually.”
Charee: “Usually?”
Mara: “May mga araw na hindi.”
Charee: “Bakit?”
Mara: “Dahil may mga kapitbahay na mahilig makialam.”
Charee: “Banta ba sila?”
Mara: “Hindi.”
Charee: “Okay.”
Hindi pa kami nakakalayo nang may tumawag.
Aling Nena: “Mara!”
Napalingon ako.
Si Aling Nena.
Nakatayo siya sa tapat ng bahay niya.
Aling Nena: “Sino 'yan?”
Napatingin ako kay Charee.
Charee ay nakatingin din kay Aling Nena.
Mara: “Kaibigan.”
Aling Nena: “Ngayon ko lang nakita.”
Mara: “Bago lang.”
Aling Nena: “Bago lang?”
Mara: “Oo.”
Lumapit siya nang kaunti.
Tiningnan niya si Charee mula ulo hanggang paa.
Aling Nena: “Ang ganda naman.”
Charee: “Salamat.”
Napatingin ako sa kanya.
Natural ang sagot niya.
Aling Nena: “Dito na siya titira?”
Mara: “Oo.”
Aling Nena: “Kasama mo?”
Mara: “Oo.”
Aling Nena: “Ah.”
Tumingin siya sa bahay ko.
Pagkatapos ay tumingin ulit kay Charee.
Aling Nena: “Tatlo raw ang dumating sa inyo kagabi?”
Napakunot ang noo ko.
Mara: “Sino nagsabi?”
Aling Nena: “Wala. Nakita lang namin 'yung truck.”
Mara: “Ah.”
Aling Nena: “Malalaki 'yung mga kahon.”
Mara: “Oo.”
Aling Nena: “Ano 'yon?”
Mara: “Mga gamit.”
Aling Nena: “Gamit?”
Mara: “Oo.”
Tumingin siya kay Charee.
Aling Nena: “Pati siya, gamit?”
Mara: “Hindi.”
Napatawa si Aling Nena.
Aling Nena: “Joke lang.”
Mara: “Alam ko.”
Aling Nena: “Basta ipakilala mo rin sa amin 'yung dalawa.”
Mara: “Sige.”
Aling Nena: “May lalaki rin, 'di ba?”
Mara: “Oo.”
Aling Nena: “At may matanda?”
Mara: “Oo.”
Aling Nena: “Tatlo talaga.”
Mara: “Oo.”
Aling Nena: “Sige. Hindi na kita kukulitin.”
Napatingin ako sa kanya.
Mara: “Talaga?”
Aling Nena: “Sa ngayon.”
Napangiti ako.
Mara: “Okay.”
Aling Nena: “Magandang araw.”
Mara: “Magandang araw.”
Umalis siya.
Naglakad ulit kami ni Charee pabalik sa bahay.
Ilang hakbang pa lang, nagsalita siya.
Charee: “Marami siyang tanong.”
Mara: “Oo.”
Charee: “Bakit?”
Mara: “Curious lang siya.”
Charee: “Okay.”
Mara: “Masasanay ka rin.”
Charee: “Sa mga tanong?”
Mara: “Sa mga tao.”
Charee: “Hindi ba pare-pareho ang tao?”
Napaisip ako.
Mara: “Hindi.”
Charee: “Bakit?”
Mara: “Kasi iba-iba tayo.”
Charee: “Paano?”
Mara: “Iba ang gusto. Iba ang ayaw. Iba ang ugali. Iba ang paraan ng pag-iisip.”
Charee: “At ikaw?”
Mara: “Ano ako?”
Charee: “Ano ang gusto mo?”
Mara: “Marami.”
Charee: “Halimbawa?”
Mara: “Tahimik na bahay.”
Tumingin siya sa bahay.
Mara: “Masarap na pagkain.”
Charee: “Okay.”
Mara: “Mga libro.”
Charee: “Okay.”
Mara: “Computer.”
Charee: “Okay.”
Mara: “At si Dex.”
Charee: “Ang aso.”
Mara: “Oo.”
Charee: “Mahalaga siya sa iyo.”
Hindi ko agad sinagot.
Mara: “Oo.”
Charee: “Bakit?”
Mara: “Dahil siya si Dex.”
Charee: “Hindi ko naiintindihan.”
Mara: “Hindi mo naman kailangang maintindihan agad.”
Charee: “Okay.”
Pagpasok namin sa bahay, nakita ko si Lola na nakaupo sa sala.
Lola: “Kumusta?”
Mara: “May nakausap kaming kapitbahay.”
Lola: “Nagpakilala ka?”
Mara: “Sinabi kong kaibigan ko si Charee.”
Tumingin si Lola kay Charee.
Lola: “At ayos lang sa iyo iyon?”
Charee: “Oo.”
Mara: “Wala naman akong ibang maisip na sasabihin.”
Lola: “Maiintindihan ko.”
Mara: “Mahirap kasi ipaliwanag.”
Lola: “Hindi mo kailangang sabihin ang lahat agad.”
Mara: “Iyon din ang iniisip ko.”
Tahimik kaming tatlo sandali.
Mula sa kusina, may narinig kaming tunog ng oven.
Mara: “Ano na naman ginagawa niya?”
Lola: “May ginagawa siyang tinapay.”
Mara: “Kakakain lang natin.”
Lola: “Alam ko.”
Mara: “Hindi ba siya napapagod?”
Lola: “Hindi tulad natin.”
Mara: “Lucky.”
Lola: “Hindi ko sigurado.”
Napatingin ako sa kanya.
Mara: “Bakit?”
Ngumiti lang siya.
Lola: “Wala.”
Mara: “Lola.”
Lola: “Oo?”
Mara: “May tinatago ka ba?”
Tahimik siya sandali.
Lola: “Hindi.”
Mara: “Sigurado?”
Lola: “Hindi ko itinatago ang alam ko.”
Mara: “Pero?”
Lola: “May mga bagay na hindi ko pa alam.”
Mara: “Okay.”
Hindi na ako nagtanong.
Hindi ko pa alam kung bakit, pero may pakiramdam akong mas magiging madali ang lahat kung hindi ko muna pipilitin ang mga sagot.
Bandang tanghali, nakaupo kaming apat sa sala.
Si M27 ay nagbasa ng isang libro mula sa shelf ko.
Si Charee ay nakatingin sa labas.
Si Lola ay tahimik na nakaupo sa kabilang sofa.
Si Dex ay nakahiga sa tabi ng paa ko.
At ako ay nakaharap sa computer.
Paminsan-minsan, tumitingin ako sa kanila.
Tatlong bagong mukha sa bahay ko.
Tatlong nilalang na hindi ko pa lubos na kilala.
Pero wala sa kanilang gumagawa ng masama.
Wala silang sinisira.
Wala silang pinipilit sa akin.
Sa totoo lang, mas tahimik pa sila kaysa sa ibang taong nakilala ko.
Mara: “M27.”
Tumingin siya mula sa libro.
M27: “Oo?”
Mara: “Ano 'yang binabasa mo?”
M27: “Libro mo.”
Mara: “Alam ko. Anong part?”
M27: “Tungkol sa human behavior.”
Napatingin ako sa kanya.
Mara: “Bakit 'yan?”
M27: “Interesado ako.”
Mara: “Robot ka. Interesado ka?”
M27: “Oo.”
Mara: “Sa tingin ko, magiging problema kayong tatlo.”
M27: “Bakit?”
Mara: “Dahil ang dami ninyong tanong.”
M27: “Ikaw rin.”
Napatingin ako sa kanya.
Mara: “Ano?”
M27: “Marami ka ring tanong.”
Tahimik ako sandali.
Mara: “Fair.”
Lola: “May punto siya.”
Mara: “Lola, kakampi ka ba niya?”
Lola: “Hindi.”
Mara: “Good.”
Charee: “Ano ang ibig sabihin ng kakampi?”
Mara: “Huwag na.”
Charee: “Okay.”
Napangiti ako.
Hindi ko alam kung kailan nangyari.
Pero sa loob lamang ng isang umaga, hindi na parang tatlong bisita ang tingin ko sa kanila.
Parang may tatlong bagong presensya na sa bahay.
At siguro iyon ang dahilan kung bakit nang sumapit ang hapon, napansin kong tahimik na naman ang paligid.
Pero iba na ang katahimikan.
Dati, tahimik dahil mag-isa ako.
Ngayon, tahimik dahil may mga taong—
o mga robot—
na kasama ko.
Hindi ko pa alam kung gaano katagal sila mananatili.
Hindi ko rin alam kung ano talaga ang dahilan kung bakit ako ang pinili.
Pero sa araw na iyon, wala muna akong pakialam.
May trabaho ako.
May aso ako.
May pagkain sa kusina.
At tatlong robot na kailangan kong matutunang pakisamahan.
Para sa isang ordinaryong araw,
sapat na muna iyon.